ჰანტას სინდრომი

ჰანტა პატარა კაცია. ჰანტას უყვარს წიგნები. ჰანტა მთელი დღე მუშაობს. ჰანტას ბოშებიც უყვარს და მუშაობის დროს ლუდის სმა. ჰანტამ იცის, რომ ვენის საკანალიზაციო არხებში ვირთხების კლანს შორის სასტიკი ომია გაჩაღებული. ჰანტამ კიდევ ბევრი რამ იცის. ჰანტა მაკულატურის მბრძანებელია და 35 წელია, წიგნებით ცხოვრობს.

მე არ მიყვარს ვირთხები, არც მათზე ფიქრით ვიღლი თავს, თუმცა მეც პატარა კაცი ვარ, ლუდის სმაზე მეც ჰანტასავით ვგიჟდები და საკუთარ თავს მეც მაკულატურის მბრძანებელს ვუწოდებ.

ჰანტა პრესავს, მე ვბეჭდავ. ჰანტას უყვარს თავისი საქმე, მე ვცდილობ. ჰანტა მარტო ცხოვრობსს, წიგნებთან და თაგვებთან ერთად. მეც მარტო ვცხოვრობ, რადგან ჩემი ოთახი დიდი ხანია, სეპარატისტულად განეწყო ოჯახის მიმართ. ოთახში თაგვები არ მყავს, ან შეიძლება არ მყავს, ან დიდი იმედი მაქვს, არ მყავს და რადგან იმედი მაქვს, ე. ი. არც მყავს.

ჰანტას ეშინია უფროსის, მე არ მეშინია, მაგრამ მეშინია იმის, რისიც ჰანტას არ ეშინია – სამსახურის უსიყვარულობის. მე იმისთვის დავიბადე, რომ ყველა სამსახურში უპერსპექტივობა მეგრძნო, ჰანტა იმისთვის დაიბადა, რომ 35 წელი მაკულატურის მპრესავად ემუშავა, გადაერჩიე წიგნები, ყვარებოდა ფილოსოფია, ხელოვნება, ლიტერატურა, გარკვეულიყო თეოლოგიაში, ესაუბრა ქრისტესთან და ძე დუნთან, ღამ-ღამობით კი ბოშას ჭუჭყიანი და ცივი ფეხები გაეთბო. მაგრამ ჰანტამ იცის, რომ ზეცა არ არის ჰუმანური და არც ადამიანია ჰუმანური და რომ არაფერია მარადიული და არც ახალი (ამ ცის ქვეშ).

ჰანტაც იყო ახალგაზრდა, მოწესრიგებული. მასაც ჰყავდა ახალგაზრდა და ლამაზი შეყვარებული, მათაც უყვარდათ ცეკვა და მთის კურორტებზე დასვენება, მაგრამ ზეცა არ არის ჰუმანური და არც ადამიანია ჰუმანური და არც განავლისგან დაცულია ქალის ქათქათა ფეხები და თხელი კაბა. ამიტომ ჰანტას ცხოვრება ახლა წიგნებია, მიწის ქვეშ – ვირთხები, მიწის ზემოთ – ბუზები და ერთადერთი, ნამდვილი მეგობარი – წნეხი.

ნეტავ, როგორია, როცა 35 წელი ერთ ადგილას ხარ, მაგალითად: მეტროს მემანქანედ, ან მაღაროს მუშად, ან მაკულატურის მწნეხავად, ან, სულაც, უსაქმურად. როგორია, თითქმის ნახევარი საუკუნე და თითქმის მთელი ცხოვრება აკეთებდე ერთ საქმეს – იდგე ერთ ადგილას, ჯდებოდე ერთსა და იმავე სკამზე, უყურებდე ერთსა და იმავე გვირაბს, თხრიდე და იღებდე შავ მარგანეცს. ნეტავ, ადამიანები თავად პოულობენ ასეთ საქმეს, თუ საქმე თვითონ პოულობს მათ?! ჩაჭიდებს ხელს და სიკვდილამდე არ გაუშვებს, სანამ სხეულს გვირაბის, წნეხის თუ მაღაროს ნაწილად არ აქცევს.

ამბიციურ და უტრაკო ადამიანებს სიყვარული არ შეუძლიათ. არ შეუძლიათ, უყვარდეთ საქმე, რასაც აკეთებენ; უყვარდეთ ოთახი, სადაც დღეში 8 საათს ატარებენ; უყვარდეთ ჩახუთული სასადილო, სადაც მიირთმევენ. მაგრამ შეუძლიათ, უყვარდეთ გზა, რითაც სამსახურში მიდიან და ბრუნდებიან და, განსაკუთრებით, უყვარდეთ ხიდები, გრძელი ხიდები, ბეტონისა და რკინის კონსტრუქციები, წყლითა და წყლის გარეშე, გადახურული და სახურავის გარეშე, გეტოს დასახლებებით ქვემოთ და მძიმე ატმოსფეროთი მაღლა.

მე არ ვიყავი ჰანტა და არ მიყვარდა ჩემი სამსახური, მაგრამ მიყვარდა ხიდი – ყველაზე გრძელი, რაც ოდესმე ფეხით გადამივლია და რის დაფარვასაც ყოველ ჯერზე უფრო სწრაფად ვცილობდი, მაგრამ უტრაკო ადამიანები რეკორდებს ვერ აუმჯობესებენ, ისინი ტკბებიან მწვანე ბალახით ხიდის ქვეშ, სოფლის მსგავსი დასახლებებით ხიდის ქვეშ, მიტოვებული ვაგონებით ხიდის ქვეშ, გრძელი და დაძველებული ლიანდაგებით ხიდის ქვეშ და მატარებლებით, საბავშო სათამაშოების მსგავსი ნამდვილი მატარებლებით. უტრაკო ადამიანები ტკბებიან ძაღლებით, რომლებიც ხიდის ქვეშ, ბალახის იმიტაციისთვის დაფენილ მწვანე ხალიჩაზე გაწოლილან და იზმორებიან. უტრაკო ადამიანები კი ზემოდან უშიშრად უსტვენენ და ხელს უქნევენ და ძაღლები გაოცებულები ამოცქერიან და ხიდები აქ მთავრდება.

თუმცა ხიდს ვერსად გაექცევი, არსებობს ლითონის ხიდები, ჟანგიანი, დაქანებული კიბეებით, სარეკლამო პლაკატებით, ეკლესიისთვის შესაწირი ყუთებითა და ქვეშ მანქანებით გალამაზებული. არსებობს სოფლის ხიდებიც, წვრილი და გრძელი, სარწეველა ჰამაკივით. არსებობს პატარა ქალაქის პატარა ხიდებიც, სადაც ბავშვობაში გივლია და შენი პატარა სხეულის ფონზე უშველებელი ჩანდა, ქვეშ კი ბოროტი და ყველაზე შავი მდინარე მიედინებოდა და სკოლაში ყოველ წასვლაზე, გული ყელში გებჯინებოდა, როცა რიკულებს შორის ბლანტ წყალს აკვირდებოდი. არ შეგეძლო, ეს არ გყვარებოდა. არ შეგეძლო, ამის არ გშინებოდა.

საკუთარ თავზე ფიქრებმა შეყოლა იცის, თუმცა ჰანტასაც უყვარს თავისი ამბების მოყოლა. ჰანტა პატარა კაცია, მეც პატარა კაცი ვარ. ჰანტა პრესავს, მე ვბეჭდავ. ჰანტას უყვარს თავისი საქმე, მე ვცდილობ.

ჩემი საშუალო ცხოვრება

ყოველთვის მძულდა სიტყვა “საშუალო”, რადგან ეს სიტყვა ყველაზე უკეთ გამოხატავდა ჩემს ცხოვრებას.

მე ვიყავი საშუალო სიმაღლის, საშუალოდ ლამაზი გარეგნობის, საშუალოდ განათლებული გოგო. ჩემი ნიჭი არასდროს გაშორებია საშუალო დონეს: მე ვწერდი საშუალოდ, მე ვკითხულობდი საშუალოდ, გამოცდებს ვაბარებდი საშუალო ნიშნებზე, ვცეკვავდი საშუალო დონეზე და მუსიკალური სმენა მქონდა არც ძალიან კარგი, არც ძალიან ცუდი, ანუ საშუალო.

ჩემი ოჯახი იყო საშუალო კლასის, ზოგჯერ, ლამის, უფრო დაბლაც ვეცემოდით და გულს მაზოხისტურად სიამოვნებდა, რადგან ჰქონდა შანსი, გაქცეოდა საშუალო კლასს.

ჩემი ოჯახური ბედნიერებაც საშუალო დონის იყო, რადგან მშობლები შრომობდნენ თავდაუზოგავად და გადასახადებიც გვაწვებოდა თავდაუზოგავად და ჩემი თვითშეფასებაც ვარდებოდა თავდაუზოგავად დაბლა, ამიტომ ჩემი ინტელექტიც საშუალოს კლანჭებში ექცეოდა.

ამიტომ მძულდა სიტყვა საშუალო. ამიტომ, ჩემი ცხოვრება იქნებოდა საშუალოდ პერსპექტიული, საშუალოდ გამხდარ ფეხებზე შემდგარი და საშუალოდ მაღალი აღნაგობის ტანსაცმელში გამოწყობილი. რა უნდა მექნა? თუ მცდელობაც არ იყო მაღალი კლასის, რომ მესწავლა ძალიან ბევრი, რომ მევარჯიშა ძალიან ბევრი, რომ არ დამეკარგა ძალიან ბევრი დრო და, შესაბამისად, პერსპექტივაც. ვერაფერს ვშვრებოდი, რადგან ჩემ ირგვლივაც მუდმივად საშუალო ნიჭის, საშუალო კლასის ადამიანები იყრიდნენ თავს და ყველანი ჯგუფურ დროის კარგვაში ვებმებოდით – წელიწადში საუალო არითმეტიკულით ვღვრიდით საშუალოდ მარილიან ცრემლებს და ჩვენი სიცოცხლის ხანგრძლივობა ვერასდროს აბიჯებდა საშუალო ასაკს.

ეს ყველაფერი გახლდათ საშუალო სიძლიერის ტკივილი გულის არეში, ანუ არც გკლავდა და არც გაძლიერებდა, მხოლოდ გტანჯავდა, რადგან არ შეგეძლო, ყოფილიყავი ძალიან მაგარი ცხოვრების თუნდაც ერთ ასპექტში.

სამწუხაროდ, საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა საშუალო კლასს წარმოადგენდა – საშუალო ნიჭით, საშუალო განათლებით, საშუალო სიმაღლითა და შემწყნარებლობით. ამიტომ ეს საშუალოდ დამოუკიდებელი, საშუალოდ სეკულარული და საშუალოდ პროგრესული ქვეყანა საშუალოდ გირევდა გულს და ჩნდებოდა იმის საფრთხე, თამასა ზღვარს ქვემოთ ჩამოვარდნილიყი.

მე კი ყველაფერზე საშაუალოდ ვბრაზდებოდი და თანდათან შემრიგებლურ პოზიციაში გადავდიოდი. და ახლა, ცვლილებებისკენ სწრაფვა მთლიანად დანებდა საშაუალო ცხოვრებას – ვეღარ ტკბება სწავლით, ვეღარ ტკბება პოეზიით, ლიტერატურით, მუსიკით, გარეთ სეირნობით, კარგად დაბრაწული ხაჭაპურითა და საშუალო დონის ღვინით. ჩემი საშუალო ცხოვრება დანებდა სიტყვა “საშუალოს” და არც კი იცის, ეს სამუდამოა თუ ისევ გააგრძელებს მის წინააღმდეგ ბრძოლას.

სააუალოდ კეთილსა და საშუალო ინტელექტის მქონე ღმერთს ებარებოდეთ!

.

რაც უფრო შეკრული ხარ

საახალწლოდ შეფუთული საჩუქარივით,

მით მეტად იდუმალი ხარ სხვების თვალში.

როგორც ” რა სად როდისში” შემოტანილი შავი ყუთი,

ისეთ კითხვის ნიშნებს ბადებს ნიჟარაში შეყუჟული ლოკოკინა.

და ისინი კითხულობენ –

“რა დევს ანუკაში?”

და მათ 60 წამი აქვთ ამის გამოსაცნობად,

მაგრამ ისინი ჩემს ფეხებს გამოიცნობენ.

არც მომავლის პერსპექტივა,

არც ბედნიერი ოჯახი,

არც ფსიქოდელური ფიქრები არ დევს ანუკაში.

ის ცარიელია.

თქვენ წააგეთ.

დედამიწელებს

მე ანდრომედას გალაქტიკაში დავიბადე –

პატარა ჯუჯა ვარსკვლავის მცირე ორბიტაზე.

ჩემი სხეული ოვალურია, როგორც ანდრომედა,

ჩემი ტუჩები სპირალურია, როგორც თქვენი ინფრაწითელი გამათბობელი.

ჩვენ არ გვაქვს დრო და სივრცე,

ჩვენი ცხოვრება უწყვეტი მარადისობაა.

ჩვენ არ ვლაპარაკობთ,

ჩვენ ერთმანეთის ფიქრები ვიცით,

ჩვენთან უმუშევრები დარჩებოდნენ რედაქტორები,

რადგან ჩვენთან ყველა პოეტი უკვე ცნობილია.

ჩვენ არ გვყავს ღმერთი

ჩვენ არ გვყავს პრეზიდენტი,

ჩვენ არ გვყავს პატრიარქი

და, შესაბამისად, არ გვყავს შორენა თეთრუაშვილი.

ჩვენ არ გვაბოლებენ წინასაარჩევნო კამპანიებით,

ჩვენ არ გვთრგუნავენ საკვირაო ქადაგებებით,

ჩვენ არ დავდივართ, არც დავფრინავთ,

არც მანქანებს ვქმნით,

ჩვენ ვბრუნავთ, როგორც ჩვენი სპირალური დედაგალაქტიკა ანდრომედა.

ჩვენ არ ვმრავლდებით,

ჩვენ უკვე ყველანი ვართ,

წესით, ჩვენთან უნდა ცხოვრობდეს თქვენი გმირი ჩაკ ნორისი.

ჩვენ არ ვკვდებით,

ჩვენ არ გვაქვს სექსი,

ჩვენი ცხოვრება უწყვეტი ორგაზმია სპირალურ დედაგალაქტიკა ანდრომედაზე.

თავის მართლება

წარმოიდგინეთ: მე სცენაზე ვდგავარ, სხვები სკამებზე სხედან და გაფართოებული თვალებით მიყურებენ, ჩემ გვერდით კიდევ ვიღაცები არიან, ისინი საუბრობენ, საუბრობენ დემაგოგიურად, უშინაარსოდ, გაზეპირებული ტექსტებით, ტვინი ავტომატურად თიშავს მათ აზრებთან კავშირს და მხოლოდ წყვეტილად მესმის “წარმატება”, “წინსვლა”, “სწავლა”

მე კი, თანდათან უჩინარი ვხდები, ჩემი ხელები გამჭვირვალეა, ჩემი ტყავის მოკლე კაბაც გამჭვირვალეა, ჩემი ხორციც თხელია და ნელნელა მჭვირვალდება. მე ხელში ფურცლები მიჭირავს და რადგან ჩემს ხელებს ვერ ვხედავ, მგონია, რომ ფურცლები ჩემგან დამოუკიდებლად ტივტივებენ დარბაზის ბლანტი ჰაერის ზედაპირზე.

ვიღაცები სცენაზე ამოდიან, ფოტოაპარატის განათება თვალებს მიჭრელებს, ვიღაც მიკროფონს მაწვდის, ვიღაცები ფურცლებს მართმევენ და მე მიკვირს, როგორ ხედავენ ჩემს ხელებს და, საერთოდ, იმ ადგილს, სადაც ვდგავარ.

“ანა, გაიღიმე!” – მეუბნება საკუთარი თავი და ზურგზე გასაბრაზებლად მიღიტინებს.

ნურასდროს მომთხოვთ საჯაროდ სიტყვის წარმოთქმას, მე ფილანტროპის ტყავში გახვეული ლუზერი ვარ, რაც არ უნდა ვთქვა, ან სისულელე იქნება, ან იმ აზრებს აცდენილი, რისი თქმაც სხვა დროს მენდომებოდა.

+++

მოდი ჩეთან, დაკარგულო ჯანმრთელობა,

მომიტანე შენი ბავშვური სიმშვიდე და თავზეხელაღებულობა.

მე ყოველ ღამე შენზე ვფიქრობ,

ყოველ ახალ მოკიდებულ სიგარეტზე შენ მახსენდები,

ყოველ თავბრუსხვევაზე შენზე ვლოცულობ.

მოდი ჩემთან, დაკარგულო ჯანმრთელობა,

ნუ მაიძულებ ლოცვას,

ამაში არასდროს ვყოფილვარ ძლიერი.

ნუ აიძულებ ჩვენს დედებს, პლაკატებით მოიარონ ქუჩები დახმარების სათხოვნელად.

მე მეშინია ამის.

მაინც რამდენი არიან ისინი –

მოწყალების მთხოვნელი დედები?!

შენ კიდევ ერთი ხარ,

მიდი მათთან!

მოდი ჩემთან, დაკარგულო ჯანმრთელობა.

ჩვენი ასაკი არც ისე საგანგაშოა.

ჩვენ კიდევ დიდხანს უნდა ვტკეპნოთ გადათხრილი ასფალტები,

ჩვენ კიდევ დიდხანს უნდა ვსქროლოთ სოციალური ქსელები,

ჩვენ კიდევ დიდხანს უნდა ვკოცნოთ შეყვარებულის თვალები,

ჩვენ კიდევ ბევრი გვაქვს სასწავლი,

ჩვენ კოსმოსში უნდა გავფრინდეთ და ინტერპლანეტებზე ჩვენი სახელობის ქუჩები დავაარსოთ.

მოდი ჩემთან, დაკარგულო ჯანმრთელობა,

მე არ ვარ გულგრილი შენ მიმართ,

მე გულგრილი მოკრძალებული ცხოვრების წესის მიმართ ვიყავი.

ნუ აგვიხდენ საშინელ ფიქრებს,

ჩვენი მიზნები აგვიხდინე –

რომ კიდევ დიდხანს ვიწუწუნოთ რუტინულ სამსახურებზე,

რუტინულ ურთიერთობებზე,

შენელებულ ევროინტეგრაციასა

და დავარდნილ ლარის კურსზე.

მოდი ჩემთან, დაკარგული ჯანმრთელბა,

ჩვენ მხოლოდ 26 წლიანი მეგობრობა გვაკავშირებს

და შენ ხომ მაინც იცი,

რამდენად ცოტაა სამყაროს წინაშე.

წეროები მიფრინავენ, გუგულის ბუდეები რჩება

e0d2092b9b8cea341745e11a9500ed6e-copyმე ახლა ნოუთბუქის ან ელექტრო ჩაიდნის აღწერას უნდა ვაკეთებდე, ვწერდე, ვწერდე და ვიზეპირებდე ვატებს, მოცულობებს, რამებს და ცეპეუ-ებს, მაგრამ არ შემიძლია იმიტომ, რომ გარეთ მზეა, მე კიდევ გრძელი ხიდი გადმოვიარე, სადაც ასევე მზე ანათებდა და მე წითელი ქურთუკი მეცვა და სანამ ხიდს გადმოვივლიდი, მეტროში ერთ სტატიას ვკითხულობდი გუგულის ბუდეებზე და სანამ ამ სტატიას წავიკითხავდი, ჩემი მეგობრის პოსტი ვნახე მორალზე და ირიბად ჩემზე და სანამ მასაც წავიკითხავდი, ჩვენ ვიკამათეთ მორალზე, პოლიტიკაზე, რელიგიაზე და საკუთარ თავებზე და იმაზე, რომ მე არ მაქვს მორალის ქადაგების უფლება, რადგან თავად გუგულის ბუდეში ვარ მოკალათებული და არაფრის შეცვლა არ შემიძლია და არათუ არ შემიძლია, არც მინდა კიდეც.

დიახ, მე გუგულის ბუდეში ვცხოვრობ ისევე, როგორც ბევრი თქვენგანი. ჩვენ თბილად გვახურავს საბნები, სიმფონიურ მუსიკას ვუსმენთ და წესებს ზედმიწევნით ვასრულებთ. დილით ადრე სიგნალი გვაღვიძებს. აბაზანაში შესასვლელად ყოველთვის რიგი გვხდება. მერე იწყება ერთი და იგივე – რუტინა, რუტინა და რუტინა. დიდება რუტინას – დრო მიდის, კადრები რჩებაო, კადრები არ ვიცი, რუტინა კი ჭეშმარიტად უცვლელია და მარადიული.

სტატიაში ეწერა, რომ გუგულის ბუდეები უამრავია. დიახ, ეს ასეა. მათ რა გამოლევს, სისტემას რა გააქრობს, მის რეჩედებს სად დამალავ?! ტოტალიტარიზმი ყველგანაა. ის არ კვდება, ან თუ კვდება, გველეშაპივით ცხრა თავი აქვს და მუდმივად ახალ-ახალი გამოეზრდება. ერთგან თუ კვდება, მეორეგან რჩება, კომბინატში თუ კვდება, ფაბრიკაში რჩება, სსრკ-ში თუ კვდება, დემოკრატიულ საქართველოში რჩება ისევე, როგორც დემოკრატიულ ამერიკაში ან ყველასგან დავიწყებულ ჭიათურის სოფელ ითხვისში. ასევე ბევრია მაკმერფი, ბრომდენი და რეჩედი.

მთელი გზა ამაზე ვფიქრობდი და, როგორც ყოველთვის, ტვინის ღუნვა საკუთარ თავამდე მივიდა. ვინ ვარ მე? – მაკმერფი, რეჩედი, ბრომდენი თუ ბილი ბიბიტი? რეჩედი რომ არ ვარ, ვიცი. სამწუხაროდ, მაკმერფიც ვერასდროს ვიქნები. ვერასდროს შევძლებ არეულობის შეტანას გუგულის ბუდეში, ვერასდროს შევძლებ გულწრფელ და ასე თავხედურად პირდაპირ პროტესტს რეჩედის ტირანული წესების მიმართ. მე ბრომდენი ვარ – დიდი, მთასავით ინდიელი, რომელიც რაღაც მიზეზებით ჭიანჭველის ტოლად იქცა, რომელიც შეეგუა იმას, რაც აქვს, სადაც არის, რომელიც დამუნჯდა და დაყრუვდა, რათა მინიმალური კომფორტი ჰქონოდა, რათა არავის შეეწუხებინა და ნისლის მანქანაში ეცურა. მე ბრომდენი ვარ, რომელსაც ჭირდება მაკმერფი, რომელიც მას ნელ-ნელა გაზრდის, ნისლს გაუფანტავს, ბრძოლის სურვილს გაუღვიძებს, გარემოს შეცვლის აუცილებლობისკენ მიუთითებს და პულტით ფანჯრის ბადეს გაანგრევინებს.

ყოველთვის მეგონა, რომ თავისუფლებისთვის მუდმივად ვიბრძოლებდი, ვიბრძოლებდი სიმართლისთვის, უკეთესი მომავლისთვის, უკეთესი სამსახურისთვის, საკუთარი თავის განვითარებისა და რეალიზებისთვის, მაგრამ მე არ ვარ მაკმერფი და როგორც არ უნდა ვხედავდე უსამართლობას, მისი გამოსწორება გამიჭირდება. რადგან მე ბილი ბიბიტი ვარ და ჩემი ბოლო სამართებელი იქნება ან სამფეხა და გრძელი თოკი. უკეთეს შემთვევაში კი ბრომდენად დავრჩები და ერთ დღესაც მომბეზრდება სიგარეტის კვამლში – ამ ნისლის მანქანაში ცურვა და გაზრდას დავიწყებ.

გავა დრო და კედელთან მდგომი “აურელიანო ბუენდია” ვერაფერს გაიხსენებს, რადგან, დიდი ალბათობით, ალცჰაიმერი ექნება. ვიღაცები კი გუგულის ბუდეებს ისევ ააშენებენ, ვიღაცები გადაუფრენენ, როგორც ერთი, ამერიკულ ქურთუკში გახვეული ქართველი ბიჭი წერს: –

„ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა

ვიღაცა ამ ბუდეს

მთელი ცხოვრება აშენებდა“.